السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

457

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

644 - ( 4 ) در كتاب دعائم الاسلام از على عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پرداخت بدهى را پيش از عمل به وصيت لازم كرد ، در حالى كه شما مىخوانيد : پس از وصيتى كه بدان وصيت شده يا پرداخت بدهى . » 645 - ( 5 ) در تفسير مجمع البيان از اميرمؤمنان عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : شما در اين آيه وصيت را پيش از بدهى مىخوانيد در حالى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پرداخت بدهى را پيش از عمل به وصيت لازم كرد . » و دليل مقدم شدن بدهى بر وصيت « 1 » در آيه ، اين است كه واژه « اوْ » - يا - همانا براى يكى از دو چيز يا يكى از چند چيز است و مستلزم ترتيب ميان آنها نيست و مثل اين است كه گفته باشد : پس يكى از اين دو به طور جداگانه يا همراه ديگرى و اين مانند سخن اعراب است كه گويد : با حسن يا ابن سيرين همنشينى كن . يعنى با يكى از آن دو به طور جداگانه يا همراه ديگرى همنشينى كن ! » 646 - ( 6 ) عبدالرحمان بن حجّاج گويد : « از امام موسى بن جعفر عليه السلام سؤال كردم : شخص بدهكارى درگذشت . آن‌گاه برخى از فرزندانش محكوم به پرداخت غرامت و بدهى پدرشان شدند . آنان نيز خانه پدرشان را فروختند ، در حالى كه ميّت زنان و مردان وارث ديگرى دارد كه فروش خانه را اجازه ندادند ( يا درخواست نكردند ) و با آنان مشورت نكردند ، آيا به دليل اين كار چيزى بر عهدهء آنهاست ؟ امام عليه السلام فرمود : در صورتى كه آن خانه را از راه آن مسئوليت به دست آورده و در همان راه نيز بدهكار شده ، برعهده همهء آنهاست . » اين حديث با سند ديگرى نيز روايت شده است با اين تفاوت كه به جاى « شخص بدهكارى » ، « يكى از كارگزاران » آمده است . 647 - ( 7 ) فرزند ابو نصر بزنطى با سند خود روايت مىكند كه از امام عليه السلام سؤال شد : « شخص بدهكارى مىميرد و افراد نان خورى از خود باقى مىگذارد ، آيا هزينه آنان از مال وى پرداخت شود ؟

--> ( 1 ) . ظاهراً اشتباهى در روايت رخ داده است ، زيرا در آيه وصيت مقدم بر بدهى ذكر شده است - م .